آذر, ۱۳۹۸

 

گلفشان اینچه – گلستان

اینچه-6

این گل فشان در ۲۶ کیلومتری شمال آق قلا در مجاورت دریاچه ای به همین نام که در بعضی منابع از آن به عنوان تالاب یاد شده، در استان گلستان قرار دارد. تالاب اینچه در سمت راست مسیر جاده آق قلا به اینچه برون واقع شده است، بلندی میانگین آن از سطح دریا هفت متر و گستردگی در حدود ۲۰۰ هکتار است. بخش شمالی تالاب را شوره زار تشکیل می دهد و آبهای ناشی از طغیان رودخانه اترک و هرز آب های موضعی، نمک ها را در خود حل کرده اند و پس از ورود به دریاچه باعث بالا رفتن شوری آن می شود. به همین دلیل در مواقع کم آبی قشر سفیدی از نمک در کناره ها و بستر گلفشان قابل مشاهده است. در این گل فشان گودال مدور به عمق ۱۰ متر و قطر هشت متر وجود داردکه از آن گاز، آب حاوی کلرید سدیم و مواد نفتی آروماتیکی خارج می شود که آثار سکوی حفاری نفتی درآن ملاحظه می گردد.در سال های گذشته صدور مجوز چاه های بهره برداری از ید در کنار تالاب، این گلفشان را از فعالیت انداخته است. خرین رکوردی که از بالا آمدن آب در این گلفشان ثبت شده، با فوران فوق العاده و شرایط خاص صدا حد ۱ تا ۵/۱ متری است که فاز فرونشینی و سوبسیدانس را طی کرده است.

گاندو، تمساح ایرانی

Marsh_crocodile_-_Basking_in_the_sun

تماشای تمساح، جانوری که همیشه در فیلم‌های مستند هند، استرالیا و آفریقا در قاب کوچک شیشه‌ای جا گرفته وصف‌ناپذیر است. هر جا که رودخانه باهوکلات و سرباز جریان داشته با مختصری نی ‌و آبگیری کم عمق، زیستگاه گاندو این تمساح پوزه کوتاه ایرانی را شکل داده است. اما اینک برای تماشای آن باید بیش از ۱۰۰ کیلومتر از چابهار به سمت شمال فاصله گرفت. روستای درگس را می‌توان نقطه‌ای ایده‌آل برای تماشای این جانور استثنایی طبیعت ایران به‌شمار آورد. خشکسالی‌های پی‌در‌پی شمار این جانور را در زیستگاهش به شدت کاهش داده‌ است. اگر مهر این جانور در دل مردم محلی نبود سال‌ها پیش باید منقرض می‌شد اما بومیان این ناحیه به درستی می‌دانند چگونه می‌توان در کنار آن با مسالمت زندگی کرد. این منطقه، غربی‌ترین محل پراکنش تمساح در آسیاست. در سایه درختی باید در انتظار گاندو نشست.این خزنده با هوای گرم، چندان رابطه‌ای ندارد، به مجرد طلوع آفتاب در فصل گرم خود را به آب می‌زند و چون زیردریایی تنها چشمان خود را از آب بیرون می‌آورد. اندام کشیده و بزرگ دو تمساح در آن سوی رود دیده می‌شود با چشمانی بزرگ و تیله مانند. به آهستگی در آب شنا می‌کنند و هر از گاهی از نظر پنهان می‌شوند. انتظار فایده‌ای ندارد حتی فریب گاندو با غذایی آماده نیز بی‌ثمر است، گاندو رخ نمی‌نماید.

دره ارواح کجاست ؟

636376907783347925

دره ای مخوف و مسحورکننده در خوزستان که به «دره ارواح» شهرت پیدا کرده است. این دره تا به حال جان خیلی ها را گرفته و هرکسی جرات نزدیک شدن به آن را ندارد. اما دره ارواح کجاست و چرا به این اسم نامیده می شود؟ آیا واقعا ارواح در این دره تنگاتنگ و پیچ در پیچ زندگی می کنند؟ کول خرسان نام دره ای شگفت انگیز و مسحورکننده در ۲۵ کیلومتری شهرستان دزفول است که با نام دره ارواح نیز شناخته می شود.

دره کول خرسان
دره «کول خِرسان»، «کول خِرسون» یا «اشکفت زرده» در ۲۵ کیلومتری شهرستان دزفول و در نزدیکی روستای بیشه بزان قرار دارد و به دره ارواح شهرت پیدا کرده است. دره ارواح با این که فاصله کمی از شهر دزفول دارد اما اختلاف دمایی زیادی با آن دارد و در فصل تابستان بسیار خنک است و دمای هوا اغلب بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد متغیر است. آب و هوای خنک و مطبوع در تابستان و شهرت این دره به نام دره ارواح ، گردشگران ماجراجو را از سرتاسر ایران به سمت خود جذب کرده است. همین موضوع باعث وقوع حوادث مرگباری در سال های اخیر شده است. بنابراین قبل از هرچیز باید بگوییم که سفر به دره ارواح خوزستان کار هرکسی نیست و هرگز بدون راهنما و تجهیزات مناسب به این دره نروید! در مورد نامگذاری این دره به نام خرسان اطلاعات موثقی در دست نیست اما گفته می شود که در قدیم این دره محل زندگی خرس ها بوده است و به همین دلیل به آن کول خرسان می گویند. کول در زبان محلی به معنای دره است.

دره کول خرسان یا همان دره ارواح مسیری پرپیچ و خم بین صخره های سنگی است و در اکثر روزهای سال نور خورشید به آن نفوذ نمی کند و اغلب سایه است. به همین دلیل در تابستان ها خنک و در زمستان ها گرم است و تفاوت دمایی زیادی با مناطق اطراف دارد. عمق دره ارواح حدود ۲۰۰ متر است و دیواره های مسیر با گیاه دارویی پرسیاوشان و آبشارهای کوچک و بزرگ پوشیده شده است و بر زیبایی این دره اضافه کرده است. مسیر پرپیچ و خم این دره گاهی بسیار عریض می شود و گاهی آنقدر باریک است که تنها یک نفر به سختی می تواند از بین صخره ها عبور کند. اگر در دره ارواح به بالای سرتان نگاه کنید سنگ های کوچک و بزرگی را می بینید که از بالا داخل دیواره تنگ بین دره افتاده اند و همان جا گیر کرده اند. تصور سنگی بزرگ که بالای سرتان معلق مانده است عبور از این مسیر را خوفناک و هیجان انگیز می کند. رودی دایمی در بستری از شن و ماسه در مسیر دره ارواح جاری است که از چشمه های درون دره سرچشمه می گیرد.
مسیر پیاده روی دره ارواح حدود ۴-۵ ساعت طول می کشد و در انتهای دره به رودخانه دز خواهید رسید. با نزدیک شدن به انتهای دره سطح آب افزایش پیدا می کند و ممکن است مجبور باشید مسافتی را شنا کنید. به همین دلیل بسیاری از افراد نمی توانند تا انتهای دره ارواح را بپیمایند و از اواسط مسیر برمی گردند.
اگر آنقدر جسور و ماجراجو باشید که مسیر دره ارواح را تا آخر بروید به غاری قوسی شکل می رسید که در نهایت شما را به حوضچه گهر می رساند. عمق این حوضچه حدود ۳ متر است و اکثر گردشگران پس از طی مسیر طولانی و دشوار دره ارواح در نزدیکی این حوضچه توقف می کنند و به آب تنی و استراحت می پردازند. دره کول خرسان مسیری باریک و پرپیچ و خم بین دو دیوار سنگی است.

 چرا به این مکان دره ارواح گفته می شود؟
همان طور که گفتیم دره کول خرسان مسیری باریک و پرپیچ و خم بین دو دیوار سنگی است و حتی سر ظهر هم این مسیر نسبتا تاریک و کم نور است. همین موضوع می تواند دلیل خوبی برای وهم انگیزبودن و ترسناک بودن آن باشد. اما علاوه بر این، در این دره نیزارها و درختان انگور و انجیر وحشی زیادی وجود دارند و شاخ و برگ های پیچاپیچ این گیاهان تصویری ترسناک به وجود آورده است. مسیر ورودی دره ارواح هم پوشیده از درختان تنک سدر و نخل است و همینطور که جلوتر می روید دیوارها بلندتر می شوند  و نور خورشید کمتر و کمتر می شود و انگار در فضایی وهم انگیز و خیالی فرو می روید. در برخی نقاط این دره دیوارها آنقدر بلند شده اند که به سختی می توان روزنه هایی از آسمان را از لابلای صخره ها دید! در سال های اخیر چندین حادثه ناگوار در دره ارواح اتفاق افتاده و باعث مرگ چند تن از هموطنانمان شده است. همچنین در فصل بهار هم امکان سیل و طغیان رود وجود دارد و به دلیل کم عرض بودن مسیر دره، آب به سرعت بالا می آید و خطرآفرین می شود.

چطور به دره کول خرسان برویم؟
باز هم تاکید می کنیم که اگر قصد سفر به دره ارواح را دارید حتما از یک راهنمای مجرب و آشنا به منطقه کمک بگیرید و اطلاعات لازم را در مورد این منطقه داشته باشید. بهترین فصل برای سفر به دره کول خرسان اواخر بهار و تابستان است که هوا بسیار خنک و مطبوع است و احتمال سیلاب های بهاری هم دیگر وجود ندارد. برای رسیدن به این منطقه می توانید از روستای بیشه بزان در منطقه شهیون به دره ارواح برسید. همچنین از روستای پاقلعه در شهیون هم می توانید خودتان را به دره کول خرسان برسانید. مسیر ابتدا تا انتهای دره ارواح حدود ۱۰ کیلومتر است و طی این مسیر ۴-۵ ساعت زمان نیاز دارد.

قلعه شگفت انگیز سارو – سمنان

1762

قلعه‌های شمالی و جنوبی سارو، در یک منطقه کوهستانی و در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی سمنان قرار دارد. این قلعه‌ها در استحکام، تسخیرناپذیری و نوع مصالح ساختمانی به‌کار رفته در آنها، زبان‌زد خاص و عام و موجب شگفتی همگان است.

قلعه ۲۵۰۰ ساله ایران که در آن آب سربالایی می‌رفته!

حمیدرضا دوست‌محمدی مدیر میراث فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان سمنان از قلعه‌های سارو به‌عنوان یکی از کهن‌ترین آثار تاریخی سمنان نام برد در گفت‌وگویی اظهار کرد: قلعه جنوبی به سبب موقعیّت خاص و تسخیر ناپذیری، بر بلندای کوه، سالم و پابرجا، جلوهگری می‌کند. نفوذ و ورود به قلعه بسیار دشوار و خطرناک است و عامل بقای آن در همین دور از دسترس بودن است. قلعه شمالی کلاته سبز و خرم «سارو» با گذشت ایام و حوادث طبیعی و دست برد سودجویان در جست‌وجوی گنج، تا حدودی ویران شده است امّا اسکلت محکم آن با ابهّت و غرور خاصّی، هنوز پابرجاست.

وی با اشاره به معرفی این بنا در کتاب تاریخ قومس تصریح کرد: مؤلف «تاریخ قومس» این قلعه را از دژهای دفاعی بسیار مهمّ خطّه شرق ایران می‌داند. ساختمان قلعه جنوبی سارو – به مانند بسیاری از دژهای سرزمین ایران- از سه طبقه تشکیل شده است و احتمال دارد که در طبقه زیرین، چارپایان را جای می‌داده‌اند. در طبقه دوم رعایا و خانواده‌های آنان زندگی می‌کردند . طبقه سوم جایگاه بزرگان و محافظان قلعه بوده است؛ چون امکاناتی از قبیل معبد، حمام و آبدارخانه داشته است، به این طبقه «بارگاه» می گفتند.

وی با بیان اینکه ساختمان این قلعه، شبیه دژ گردکوه دامغان است  افزود: در چهارگوشه قلاع شمالی و جنوبی،  برج‌های دیده‌بانی ساخته‌اند که خود جالب و دیدنی است.

مدیر میراث فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان سمنان با بیان اینکه تاریخ بنای قلعه ها را به دوران اولیه تاریخی نسبت می‌دهند ، امّا سند متقنی در این مورد، در دست نیست یادآوری کرد: گفته‌ها حاکی از بهره‌وری مردم از آنها در دوران پیشدادیان، کیانیان و اشکانیان است. قلعه های سارو در ادوار مختلف تاریخی، دست به دست شده و هر گروهی، چند صباحی در آن پناه گرفته است. خطه قومس سالیان درازی تخت سیطره اسپهبدان طبرستان بوده است و باید این قلعه‌ها مورد بهره‌برداری آنان و عواملشان قرار گرفته باشد. از طرفی گستره نفوذ و فعالیّت فرقه اسماعیلیه در قومس، بسیار پر رنگ بوده است و هر جا که دژی بوده،  در آن پناه می‌گرفته اند.  بنابراین روزگاری دژهای سارو نیز باید در اختیار آنان بوده باشد.

وی با بیان اینکه فاصله قلعه سارو تا قلعه گردکوه، از راه اصلی ۸۰ کیلومتر و از راه میان بُر، ۶ کیلومتر است ادامه داد: به دلیل وجود آذوقه کافی در این کلاته و انتقال آن به قلعه‌ها، مقاومت اهل قلعه در مقابل مهاجمان  به درازا می‌انجامیده است به همین علّت،  در طول تاریخ دست نیافتنی، باقی مانده است .
این کارشناس میراث‌فرهنگی افزود: از نکات بدیع در قلعه جنوبی سارو -که از قلعه شمالی بزرگ‌تر و دارای امکانات بیشتری است- انتقال آب چشمه از صد متری پای کوه به قلعه است. در این قلعه، آب به مسیر سربالا می‌رفته است! این موضوع نشان می دهد که اهل قلعه، فقط از قاعده‌های رزم و کشاورزی آگاه نبوده اند،  بلکه در بین آنان اهل علم و فن نیز حضور داشته اند.

 در لغتنامه دهخدا درباره این قلعه آمده است: “سارو”از توابع سمنان و دارای معدن زغال سنگ است. این معدن در ۲۰ هزار گزی شمال شرقی سمنان در سارو، نزدیک کوه پیغمبران واقع شده و در عمق چهارگزی، رگه‌های زغال سنگ به عرض ۴۰ تا ۵۰ صدم گز وجود دارد و اهالی محلّ، جهت رفع احتیاجات خود از آن بهره برداری می کنند. ( جغرافیای اقتصادی کیهان ص ۲۳۴ به نقل از لغت نامه دهخدا)

کلیسای سهرول شبستر

201653013041143210a

کلیسای سهرول در  استان آذربایجان شرقی واقع است. این کلیسا در روستای ارمنی نشین سهرول از توابع شهرستان شبستر واقع شده است. بنای کلیسا از آجر ساخته شده است. کلیسا بر روی تپه ای در مجاورت روستا بنا شده است و بنای آن به دوره اواخر قاجار و اوایل پهلوی اول باز می گردد.