مشکین شهر

 
 

آبشار شیروان دره اردبیل

bf37f86cacdbddba1633ff53ed7978a6

آبشار شیروان دره مشکین شهر در استان اردبیل واقع است. این دره بکر و شگفت انگیز مجموعه ای متنوع از اشکال فرسایشی همچون دودکش جن، تخت دیو، فرسایش لانه زنبوری، آبشار های متعدد، چشمه های آبگرم و معدنی همچون شابیل سویی، دریاچه زیبای (آت گولو )را در خود جای داده است. هریک از این اشکال در نوع خود بی نظیر بوده و به همراه ویژگی های زیست محیطی فضای بسیار مناسبی را برای استفاده زمین شناسان، ژئومورفولوژیست ها، گردشگران، ورزشکاران و پژوهشگران فراهم آورده است. منطقه در۳۰ کیلو متری جنوب شرقی مشکین شهر در استان اردبیل و در دامنه جنوبی کوه آتشفشان سبلان در ارتفاع ۲۲۰۰ متری از سطح دریا با مساحتی در حدود ۷۵ کیلومتر مربع واقع شده است. طول این دره در حدود ۱۲ کیلومتر می باشد و از نزدیکی های جنوب لاهرود تا آت گولو(استخر اسب) امتداد دارد. محل اصلی ورود به دره در ۵ کیلو متری پائین آبگرم معدنی شابیل قرار دارد و برای ورود به آن باید از کنار آبشاری با ارتفاع ۴۰ متر به سمت پائین فرود آمد که در بیشتر مواقع مستلزم استفاده از ابزار فرود میباشد . آب و هوای این منطقه بیشتر تحت تاثیر آب و هوای کوه سبلان است، بطوریکه این منطقه در تابستان معتدل است و در بیشر ایام سال از آب و هوایی سرد و کوهستانی برخوردار می باشد. شیروان دره علاوه بر ویژه گی های زمین شناسی از لحاض زیستی نیز بسیار حائر می باشد و یکی از مهمترین زیستگاه های حیاط وحش ایران بشمار می رود. این زیستگاه محل زندگی دائمی وحوشی مانند: کل و بز، خوک، روباه، گرگ، قوچ و میش ارمنی، خرس قهوه ای، خرگوش، کبک دری، قمری، فاخته و شماری از پرندگان مهاجر است. برخی از پدیده های زیبای ژئوتوریسمی منطقه اشکال فرسایشی: اشکال فرسایشی زیبا و متنوع شیروان دره را می توان به عنوان شاخص ترین پدیده ژئوتوریسمی در این منطقه معرفی نمود. این اشکال فرسایشی علاوه بر اینکه به لحاظ جذب گردشگر و ویژه گی های زیبا شناختی اهمیت فوق العاده ای دارند، به لحاظ آموزشی نیز بسیار مفید می باشند. اشکال فرسایشی در شیروان دره در اثر فرسایش آبی در رسوبات آذر آوارای آتشفشان سبلان بوجود آمده اند که شامل انواع متنوعی ستون های فرسایشی است که منظره ای زیبا و خشن را در سرتاسر این دره بوجود آورده است.

آبشارها: در طول دره به دلیل عملکرد فرآیند های تکتونیکی تعداد زیادی آبشار کوچک و بزرگ وجود دارد که هریک از آنها با داشتن زیبایی های منحصر به فرد، هر بیننده ای را هیجان زده می نمایند. از آبشار دوقلوی شیروان دره می توان به عنوان زیباترین و منحصر به فرد ترین آبشار در این دره یاد نمود چشمه های آب معدنی: یکی دیگر از پدیده های دیدنی در شیروان دره وجود چشمه های متعدد آب معدنی است که در گوشه و کنار این دره به وفور دیده می شود. بعضی از این چشمه ها بر روی سطوح صخره ای این دره قرار گرفته اند که حالتی آبشار مانند را ایجاد کرده اند. در بستر این دره چشمه هایی حاوی گوگرد فراوان وجود دارد که رسوب گوگرد از آب این چشمه ها بر روی سنگ های پیرامون مناظر زیبایی را بوجود آورده است. آبگرم شابیل سویی: این آب گرم در جنوب غربی شهرستان مشکین شهر و در دامنه غربی کوه آتشفشانی سبلان و در نزدیکی شیروان دره و آت گولو در ارتفاع ۲۶۵۰ متری از سطح دریا واقع است. دمای متوسط آب این چشمه ۲/۴۸ درجه سانتی گراد و دبی آن ۸/۴ لیتر در ثانه است. تیپ آب این چشمه بیکربنات دار است. آب گرم شابیل برای پادرد و کمردرد و اعصاب مفید است. در زمان های قدیم این آب گرم محل استحمام رؤسای ایل بوده است و به همین دلیل به نام شابیل سویی معروف شده است. امرروزه برای بهره گیری هرچه بهتر از آبگرم شابیل بر روی این چشمه یکی از مجهزترین مجتمع های آب درمانی در خاورمیانه احداث گردیده است. در نزدیکی این آب گرم چشمه آب معدنی سردی با دبی ۲/۰ لیتر درثانیه با ۸۶/۵ Ph وجود دارد که حاوی اسید کربنیک است دریاچه آت گولو(استخر اسب): دریاچه زیبای آت گولو در سمت غرب شیروان دره و در جنوب غرب آبگرم شابیل قرار گرفته است و طول تقریبی آن در حدود ۱۲۰ متر و عرض آن در حدود ۳۰ متر می باشد که عمق آن تاکنون اندازه گیری نشده است و از سمت جنوب به شمال بر عمق آن افزوده می شود. این دریاچه در گذشته محل شست و شوی احشام و اسب ها بوده است و به همین دلیل به این نام شهرت یافته است. از سال ۱۳۶۵ از این دریاچه برای پرورش ماهی استفاده می شود. درباره این دریاچه افسانه های زیادی در کتب مختلف ذکر شده است که از حوصله این مبحث خارج است . نتیجه گیری شیروان دره یک کلسیون ارزشمند از میراث های زمین شناسی است که عملکرد عوامل فرساینده بر روی رسوبات آذرآواری آتشفشان سبلان باعث ایجاد اشکال و ستون های فرسایشی متوع و زیبا در این دره شده است. حرکت در مسیر شیروان دره حالتی وهم آور و هیجان انگیز را در گردشگر بوجود می آورد که می تواند این دره را به یکی از بهترین مسیر های گردشگری ماجراجویانه تبدیل نماید. باثبت جهانی ژئوپارک شیروان دره در آینده ای نزدیک موجبات جذب گردشگران و معرفی هرچه بیشتر این کلکسیون ارزشمند زمین شناسی برای جهانیان، رونق اقتصادی، معرفی فرهنگ بومی منطقه و تبدیل شدن این منطقه به قطب ژئوتوریسمی در خاورمیانه فراهم می شود.

آبشار دوقلو شیرون دره در ۳۰ کیلومتری جنوب شرق مشکین شهر و در دامنه های شمالی کوه سبلان واقع شده است. دره موسوم به شیروان دره، از نظر زمین شناسی حاصل تخریب و فرسایش در نهشته های آذر آواری است و به واسطه همین فرسایش، زیبایی خیره کننده ای را به این منطقه داده است. این منطقه محل زندگی و حوش و پرندگان مختلف است و با حدود دو ساعت پیاده روی از روستای موییل قابل دسترسی است.

آبگرم شابیل اردبیل

1517-768x576

مجتمع آب درمانی شابیل در ۵۰ کیلومتری مشکین شهر و ۲۵ کیلومتری شهر لاهرود قرار دارد. چشمه شابیل که در دامنه قله ساوالان و در مسیر صعود به آن قرار دارد دارای دمای ۴۹ درجه سانتی گراد و دبی ۵ لیتر در ثانیه می باشد. آب این چشمه در ردیف آب های معدنی اسید بیکربنات یا بیکربناته سدیک قرار دارد. به خاطر وجود مقدار زیادی اسیبد بیکربنیک ، از آب آن برای درمان بیماریهای حرکتی، عصبی (درمان پادرد و کمردرد) استفاده می شود. مجتمع این آب درمانی مشتمل بر دو طبقه شامل بخش های مجزای زنانه و مردانه و مجهز به استخر، سالن دوش ، رستوران ، سوئیت ، سونا و جکوزی می باشد. ضمن اینکه در محوطه آبگرم پارکینگ بسیار بزرگی وجود دارد که می تواند برای اتوموبیل های مسافران آبگرم و حتی آنهایی که قصد صعود به قله ساوالان را دارند محل امنی به شمار رود. مبدا صعود به ساوالان آبگرم شابیل می باشد. در ماههای صعود اتوموبیل های لاندرور بسیار زیادی در کنار استخر این آبگرم قرار دارند که آماده حمل کوهنوردان به پناهگاه اصلی می باشند. در پایین این آبگرم طبیعت بی بدیل شیروان دره سی قرار دارد. این آبگرم مبدا حرکت به مناطق هوشنگ میدانی ، جان پناه غربی صعود، طاووس گولی و ییلاقات دامنه سبلان نیز می باشد.

پل دوجاق

201652322287693730a

این اثر در تاریخ ۱۲ دی ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۲۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل روی پل قدیمی تر در سال ۱۳۱۷ هجری شمسی ساخته شده که تاریخ ساخت آن بر کتیبه موجود در نمای پل به چشم می خورد. پل دوجاق پلی یک دهنه با قوس شاخ بزی تند است که با مصالح آجری و نمای سنگی ساخته شده است. این پل دارای تزئینات آجری زیبایی به صورت رومی و ضربی است که علاوه بر حالت تزئین، نقش سازه ای را نیز ایفا می کند. به دلیل تغییر مسیر راه اصلی مشکین شهر به اردبیل این پل از رونق افتاده و به ندرت تردد وسایل نقلیه را تأمین می کند و فقط دامداران و کشاورزان از این پل عبور می کنند.

مشگین شهر اردبیل

1-5

شهرستان مشگین شهر در شمال غربی‌ ایران و ۸۳۹ کیلومتری تهران واقع شده است و جمعیتی بالغ بر۱۶۴۰۰۷ نفر را در خود جای داده است.آب و هوای این شهرستان معتدل کوهستانی است و کوه معروف سبلان در ۲۵ کیلومتری این شهر واقع شده ‌است. شواهد و قرائن به دست آمده از منطقه باستانی شهریری ، حکایت از تمدنی با قدمت شش هزار سال قبل از میلاد در منطقه مشکین‌‏شهر دارد. اورامی، وراوی ،خیاو و پشگین شهر، اسامی این شهر در ایام گذشته بوده است.

محصولات کشاورزی: انگور – سیب – هلو – خربزه – گندم – جو          رودهای مهم: خیاو چای – مشگین چای – اونار چای – قره سو

گردشگاهها: سبلان و دامنه‌های زیبای آن – پارک جنگلی – شیروان دره سی – هوشنگ میدانی – قره سو – زیستگاههای قاراگول، موئیل، آیقار، ساربانلار و …

آبگرمهای معدنی: قوتورسویی – قینرجه – ایلاندو – شابیل – ملیک سویی – موئیل سویی – آق سو

آثار تاریخی: سنگ نبشته شاپور دوم ساسانی _ بقعه شیخ حیدر _ قلعه قهقهه _ قلعه ارشق _ کهنه قلعه _ مقبره سید جعفر _ مقبره سید سلیمان _ کاروانسراهای قانلی بلاغ، رضی و نقدی _ قلعه قشلاق زاخور _ دیو قالاسی _ قلعه بربر _ منطقه باستانی شهریری _ غارها و تپه‌های تاریخی و … چشمه‌های معدنی مشکین شهر شهرستان مشکین شهر یکی از زیباترین و با صفاترین شهرهای استان اردبیل است. این شهرستان در ۹۰ کیلومتری غرب شهرستان اردبیل واقع شده است. مشکین شهر به جهت واقع شدن در دامنه پر برکت و حاصل خیز سبلا ن، از طبیعتی زیبا و دلنشین و آب و هوایی خنک و آب های معدنی فراوان برخوردار است. این شهرستان دارای نه دهنه چشمه معدنی است که به فاصله تقریبی ۱۹ کیلومتری از مشکین شهر قرار دارند. این چشمه‌های معدنی عبارت اند از: ۱) چشمه قیزجه مشگین شهر ۲) چشمه آبگرم قوتورسوئی لا هرود ۳) چشمه ایلا ندو ۴) چشمه آبگرم شابیل ۵) چشمه دوبدو (دودو) ۶) چشمه آبگرم موئیل ۷) چشمه قوتورسوئی موئیل ۸) چشمه آق سو مشگین شهر ۹) چشمه ملک سوئی

تاریخچه : از نظر تاریخی مشگین شهر با داشتن بیش از ۴۲۰ محوطه تاریخی و باستانی و اماکن متبرکه یکی از شهرستان‎ های مهم استان اردبیل می ‎باشد و می‎توان به اغراق ادعا کرد که در آذربایجان از نظر اماکن باستانی و تاریخی کمتر منطقه‎ ای به پای خیاو و یا مشگین شهر می‎ رسد. به روایاتی نام قدیم مشگین ‎شهر اورامی و یا وراوی محل تولد سعد الدین وراوینی دانشمند و مترجم مرزبان‎ نامه در قرن ششم هجری قمری بوده است. سرزمین مشگین ‎شهر که از نظر فرهنگی می‎ تواند در حد یک ایالت در جهان باستان‎ شناسی مطرح گردد که به احتمال فراوان در گذشته‎ های دور با فلات اردبیل و مناطق مغان و ارسباران تشکیل سرزمین واحدی را می‎ داده که چنین منطقه وسیع, پرنعمت و بابرکت از دیر باز می‎ توانسته نیاز بسیاری از اقوام گله‎ دار را که همیشه در حال کوچ ییلاق و قشلاق می‎باشند, برآورد. و چه سندی گویاتر از وجود بسیار سودمند عشایر غیور ائل سون(شاهسون) می ‎باشد که در طول تاریخ جولانگاهشان دامنه‎ های سرسبز و خرم سبلان بوده است و هنوز هم میعادگاهشان خیاو و ییلاق های باصفای سبلان می‎ باشد.

شهرستان مشگین ‎شهر به لحاظ موقعیت طبیعی و استثنایی دارای تپه‎ ها,قلعه‎ ها, اماکن تاریخی و مذهبی بسیار فراوان مربوط به ادوار تمدن‎ های ماقبل تاریخ و ادوار تاریخی قبل و بعد از اسلام می‎ باشد. از جمله وجود نقوش صخره‎ ای آثار تمدن انسان‎ های ماقبل تاریخ در محدوده کناره رودهای قره ‎سو, دره ‎رود و شکلی ‎داش ارشق, سنگ افراشت‎ های مجسم ه‎ای هزاره قبل از میلاد معروف به شهر‎ییری و مکتب اوشاقلاری کناره رود قره ‎سو, سنگ‎ نبشته پهلوی ساسانی, قلعه کهنه, قلعه معروف قهقهه(محل زندانی شدن شاه اسماعیل دوم صفوی)…, قلعه ارشق, دیو قلعه‎ سی(دژ بهمن), بقایای کاروان سراهای رضی, قانلو بلاغ, قره قیه …, بقایای پل‎ های تاریخی دوجاق, کورپی‎ قلاغی قره قیه-لعل گنج, قره آغاج چرچیلو بر روی رودخانه‎ های دره‎ رود و قره‎ سو, مقبره شیخ حیدر, قبور شهدای عصر صفوی, سردابه مسجد جنت سرا, خلیفه قبری کوچه ولی عصر, بقایای آب انبار(بوز خانا), بقایای برج و باروی منظم قلعه ‎سی, قبور خلیفه الخلفا در انار,مقابر امام زاده‎ های حضرات سیدسلیمان فخر آباد, سیدجعفر انار, سید عمادالدین رحیم بیگلوی سفلی و بقایای امام‎زاده ‎های بابیان و پیر محمد روستای ارباب‎ کندی و صدها آثار متنوع دیگر را در خود جای داده است. مولف کتاب «زینه المجالس» این منطقه را ملوک پیشکین خوانده و در وجه تسمیه آن می‎ نویسد:چون محمدبن‎پیشکین گرجی در زمان اتابکان آذربایجان حاکم اینجا بوده بنام او معروف گشته و در نتیجه کثرت استعمال, پیشکین به مشکین تبدیل گشته که امروزه به دو نام (خیاو و مشکین ‎شهر) شهرت دارد.

حمد الله مستوفی (جغرافیدان و نویسنده قرن هشتم هجری قمری) در کتاب نزهه ‎القلوب آورده که پیشکین در اصل «وراوی» نامیده می‎ شد و دارای هفت شهر بوده و جزء تومان پیشکین بودند, شامل: پیشگین, خیاو, انار, ارجاق, اهر, تکلفه و کلیبر است که با بررسی‎ های انجام یافته به احتمال قوی با توجه به بقایای موجود محل استقرار شهر پیشگین, مرکز ایالت آن زمان, در محوطه کلولی خرابه ایلانلی‎ داغ قره‎ باغلار, هلی و صاحب دیوان بوده و در دوره حکومت آق ‎قویونلو و قره ‎قویونلو و اوایل نهضت ‎های صفویه بویژه در زمان شیخ جنید و فرزندش شیخ حیدر و بلحاظ تولد بنیانگذار حکومت شیعه در ایران, شاه اسماعیل اول صفوی, به سال ۸۹۰ هجری قمری در شهر خیاو, این شهر از رونق و اهمیت خاص برخوردار بوده و خود شیخ حیدر مدتی حاکم و والی شهر خیاو و مغان بوده و در زمان افشاریه نیز نادرشاه قبل از رفتن به مغان برای تاجگذاری در مرکز دارالحکومه شهر( کهنه قلعه) بیتوته کرده و محل اسقرار لشکریانش قرار داده و در آبادانی شهرو مرکز دارالحکومه همت گماشته است. و در دوره قاجاریه بخصوص در زمان جنگ‎های ۱۳ ساله ایران و روس این شهر از مراکز بسیار مهم برای استقرار لشکریان سردار لایق عباس میرزا بوده و در طول تاریخ دارای شخصیت‎ ها و علما و رجال بزرگی بوده از قبیل سعدالدین وراوینی دانشمند و مترجم مرزبان‎ نامه, شیخ محمود خیاوی عارف بزرگ قرن هفتم هجری قمری (مدفون در لیمر محله شهرستان آستارا), پیر محمد پشگینی از عرفا و یاران شیخ صفی الدین اردبیلی (مدفون در محله معروف به امام زاده روستای ارباب کندی), شیخ ابوالحسن مشکینی اهل احمد بیگلو (مدفون در نجف اشرف) که یکی از آثار علمی وی حاشیه بر کفایه الاصول آخوند خراسانی می‌باشد. ایشان استاد حضرت آیه الله مرعشی نجفی نیز بوده ‎اند.

در دوره معاصر نیز بویژه در جریان نهضت مشروطیت علما و رجال بزرگی از این شهر برخاسته ‎اند از جمله ملا امام‎ وردی مشگینی که از روحانیت غیرتمند و تحصل کرده نجف اشرف بوده و با جلوگیری از یورش طوایفی از عشایر شاهسون از غارت شهر های همجوار نقش بسیار مهمی در پیروزی و به ثمر رساندن نهضت قیام مشروطیت ایفا کرد. او که با سران مشروطه تبریز ارتباط تنگاتنگ داشته است و در جریان بازگشت از جلسه سران مشروطه تبریز به مشکین, شبانه به وسیله مزدوران حاکم وقت اردبیل, به نام امیر معزز دستگیر و به تبریز انتقال یافته و در پشت نارین قلعه بدار آویخته می‌شود. شیخ یوسف افقهی و شیخ قاسم پریخانی از دیگر علمای منطقه بودند و آیت ‎الله شیخ علی مشگینی آلنی از فقها و دانشمندان عصر حاضر, رئیس محترم مجلس خبرگان و امام جمعه قم و مدرس حوزه ‎های علمیه قم, و ده ‎ها تن از علما و روحانیون و اساتید دانشگاه‎ ها ‎و مراکز آموزش عالی می‎ باشد و در طول ۸ سال دفاع مقدس به خاطر حضور بسیار پرشور و علاقمند هزاران تن از بسیجیان جان بر کف به نجف آباد دوم شهرت یافته است و بیش از ۶۰۰ شهید تقدیم این نظام مقدس کرده که سردار شهید سرتیپ پاسدار حاج میر محمود بنی‎ هاشم و حجت‎ الاسلام و المسلمین حاج شیخ علی محبی… از سرداران معروف و از جان گذشتگان هشت سال دفاع مقدس می‎ باشند.

آثار تاریخی مشگین شهر سرزمینی است که در بین کانون های تمدنی باستان قرار داشته، موقعیت جغرافیایی آن، ارتباط با مراکز مهمی همچون قفقاز و آناتولی و تبادلات فرهنگی این مراکز با یکدیگر، جایگاهی ممتاز در طول تکوین و تحول تاریخ به آن بخشیده است. بر اساس آمار کلی در شهرستان مشگین شهر بیش از ۶۰۰ اثر یادمانی و تاریخی برآورد شده است. به عبارت دیگر به طور متوسط در هر ۴۰۰ متر مربع از پهنه این شهرستان یک اثر باستانی و تاریخی که ارزش حفظ و دیدن داشته باشد وجود دارد. آثار باستانی مشگین شهر در طیف وسیعی از ابنیه، محوطه تاریخی، قلعه، گورستان و تپه‌های باستانی دسته بندی می‌شود که تعدادی از این آثار ارزشمند در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده اند. از جمله نمونه‌های این یادمان ها که بخش مهمی از هویت تاریخی و باستانی شهرستان مشکین شهر را تشکیل می‌دهد.