موزه

 
 

آرامگاه ابوعلی سینا همدان

Avicenna Mausoleum

شاعران و دانشمندان زیادی در ایران دیده‌ می‌شوند که در این سرزمین چشم به جهان گشودند و در آن زندگی خود را آغاز کرده و پرورش یافتند. این بزرگان برای رسیدن به موفقیت، سختی‌های زیادی را به جان خریدند و پله‌های موفقیت را یکی پس از دیگری پشت‌سر گذاشته‌اند تا به مفاخر ایران زمین تبدیل شوند. در حال حاضر  خاک این مرز و بوم آن‌ها را در آغوش خود کشیده و همچون گنجینه‌ای گرانبها از آن‌ها در دل خود نگهداری می‌کند. ابوعلی حسین بن عبدالله مشهور به ابوعلی سینا، ابن سینا، بوعلی سینا و ملقب به شیخ‌الرئیس از دانشمندان معروف ایرانی است که در بخارا پایتخت سامانیان چشم به جهان گشود و در سال ۴۱۶ هجری در همدان وفات کرد. ابوعلی سینا از مشهورترین و تأثیرگذارترین فیلسوفان و دانشمندان ایران زمین به شمار می‌آید که آثارش در زمینه‌ی پزشکی و فلسفه ارسطویی ایران و جهان اهمیت بسیاری دارد. کتاب قانون و شفا از مهمترین آثار بوعلی سینا محسوب می‌شوند. کتاب قانون که در زمینه‌ی پزشکی نوشته شده در کشورهای زیادی ترجمه و در چند دوره به چاپ رسیده است. جرج سارتن (پدر علم تاریخ) از ابوعلی سینا در کتاب تاریخ علم خود به عنوان یکی از بزرگترین دانشمندان پزشکی جهان یاد می‌کند. آرامگاه ابوعلی سینا یکی از دیدنی‌های همدان است که در خیابانی به همین نام (خیابان بوعلی) قرار دارد. بنای آرامگاه توسط هوشنگ سیحون با تلفیق معماری ایران باستان و اسلامی طراحی شده است. برج آرامگاه به سبک گنبد قابوس و باغچه‌های آن متأثر از باغ‌های ایرانی و آب‌نمای محوطه با الهام از حوضخانه‌های سنتی ایران ساخته شده است. آرامگاه بوعلی سینا صرفا یک مقبره نیست بلکه از بخش‌های مختلفی همچون موزه، کتابخانه، تالار، تندیس و غیره تشکیل شده است که از آن‌ها نیز می‌توانید بازدید کنید. در تالار جنوبی بنا موزه‌ای را مشاهده می‌کنید که در آن سکه‌ها، سفال‌ها، برنز و سایر اشیا کشف شده به هزاره‌‌ی قبل از میلاد و دوران اسلامی بر می‌گردد. تالار شمالی آرامگاه بوعلی کتابخانه‌ای با ۸۰۰۰ جلد کتاب چاپی و خطی نفیس ایرانی و خارجی را در خود جای داده است و با رفتن به این کتابخانه می‌توانید از غرفه‌هایی که مربوط به آثار بوعلی سینا و شعرا و نویسندگان همدانی است دیدن کنید. با ورود به بنای آرامگاه ابوعلی سینا محوطه‌ی مربع شکل پیش روی شما قرار می‌گیرد که بر دیوارهای داخلی آن بیت‌هایی از قصیده‌ی عینیه (معروفترین اشعار ابوعلی سینا) را مشاهده می‌کنید که بر روی لوح‌های سنگی نگاشته شده است. این قصیده‌ی بیست بیتی سیر روح انسانی و ارتباط با عالم جهانی را بیان می‌کند. برج آرامگاه بر ۱۲ ستون استوار شده است و حکایت از ۱۲ دانشی دارد که ابن‌سینا بر آن مسلط بود. همچنین در بین مردم محلی همدان ۱۲ ستون این آرامگاه، نشانگر شیعه مذهب بودن بوعلی سیناست. ارتفاع کلی بنای آرامگاه بوعلی سینا ۲۸ متر و ستون‌ها از کف زیرزمین تا گنبد ۲۳ متر است. در سمت ورودی آرامگاه مقبره بوعلی سینا و مقبره ابوسعید دخدوک که از دوستان ابن سینا بود در سمت چپ این دانشمند بزرگ دیده می‌شود. در حیاط شرقی و در نزدیکی در ورودی و مقابل خیابان بوعلی مقبره ابوالقاسم عارف قزوینی، شاعر ملی ایران قرار گرفته است. اطراف بنای بوستانی بوعلی به شکل نیم‌دایره همراه با فضای سبز است. در ضلع شرقی آن تندیسی از ابن سینا را می‌بینید که کتابی در دست دارد. این تندیس بر روی پایه‌ای با ارتفاع ۳ متری که از جنس سنگ مرمر یکپارچه و سفید قم ساخته شده است و بر روی پایه‌های آن ابیاتی که به خط نستعلیق نگاشته شده به چشم می‌خورد. برای دیدن آرامگاه بوعلی سینا در استان همدان باید به آدرس میدان امام خمینی خیابان بوعلی و میدان آرامگاه بروید.

موزه لطفعلیان ملایر

ir2345-3

خانه تاریخی لطفعلیان در خیابان شهید مصطفی خمینی شهرملایر قرار دارد که بخشی از یک مجموعه مسکونی به یادگار مانده از دوره قاجار است.سازنده و مالک اولیه خانه مرحوم محسن مصدقی معروف به مصدق الممالک بوده که در عصر فتحعلیشاه قاجار واسطه رابطه خویشاوندی که به دربار داشته با بهره گیری از معماران زبده آن دوره اقدام به ساخت این مجموعه نموده است.بخش های سه گانه این مجموعه عبارتند از: اندرونی، حسینیه، خانه و اصطبل. خانه کنونی، حسینیه این مجموعه بوده که بعدها توسط مرتضی خان لطفعلیان خریداری شد و کاربری مسکونی یافت.این خانه در ۲ طبقه ساخته شده است، سقف طبقه همکف پوشیده از طاق های آجری زیباست و پوشش طبقه فوقانی آن به صورت مسطح با تیر چوبی است.زیباترین بخش بنا حوض خانه است که با طاق نماهای زیبای آجری به شیوه چهار بخشی پوشیده شده است.جریان آب قنات و وجود ۲ حوض سنگی در کف، هوا و فضای بسیار خنک و فرح بخشی را جهت گذر از گرمای تابستان برای ساکنین ایجاد کرده است.از دیگر ویژگی های این بنا می توان به تزئینات لمبه کوبی چوبی در سقف طبقه اول و وجود درهای ارسی با شیشه ای الوان اشاره کرد.خانه لطفعلیان،اکنون با کاربری موزه، معرف آداب و رسوم و تاریخ و فرهنگ مردم شهرستان ملایر است. همچنین اداره سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان ملایر نیز در این مکان دایر است. خانه تاریخی لطفعلیان در سال ۱۳۸۰ با شماره ۴۸۹۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

دومین دوره توانمندسازی تشکلهای مردم نهاد میراث فرهنگی شمالغرب در ارومیه

در مراسم افتتاح رسمی این دوره ، جلیل جباری مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان ضمن ابراز خیر مقدم به اعضای تشکلهای مردم نهاد اظهار کرد : رویکرد اخیر سازمان برحمایت و فعال سازی تشکلهای مردم نهاد استوار است و این امر با توجه دایره گسترده وظایف وسیعی از مخاطبان ، ضروری و بجا بوده است . جلیل جباری ادامه داد : این اداره کل نیز حسب سیاست سازمان متبوع ، در طی یکسال اخیر جلسات هماهنگی متعددی را باتشکلهای مردم نهاد استان جهت اخذ نظرات و طرحهای پیشنهادی آنها برگزار نموده و کارگاههای آموزشی تخصصی نیز برای اعضای تشکلهای استان برگزار نموده است . مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان افزود : تشکلهای مردم نهاد می توانند در هویت بخشی و افزایش فعالیتهای عمومی و اجتماعی  بسیار موثر باشند و براساس همین ظرفیت موجود می توانند انتظارات و خواسته های بخش عمومی را به نهاد های دولتی منتقل ساخته و متقابلاً دستگاههای اجرایی را در انجام وظایف محوله یاری رسانند . استان آذربایجان غربی با بیش از ۱۵۳۵ آثار فرهنگی و تاریخی ثبت شده ملی ، رتبه هفتم کشور را دارد مضافاً اینکه جاذبه های گردشگری و ظرفیتهای بالایی در حوزه صنایع دستی دارد و براساس این قابلیتها ، ضروری است که تشکلهای مردم نهاد بیشتری در حوزه های تخصصی مربوطه شکل گرفته و وارد میدان شوند که قطعاً ما نیز به نوبه خود حمایت های لازم را بعمل خواهیم آورد . جلیل جباری مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان در پایان گفت : برگزاری این دوره ها قطعاً می توانند درانسجام بخشی و فعالسازی تشکلها موثر واقع شود و معتقدم که با این تعامل و ارتباط گیری ها ، خود تشکلها نیز می توانند برگزار کننده کارگاهها و دوره های بعد در سطح وسیعتر آن باشند . دراین دوره آموزشی محمد باقر جلیلی نماینده اداره کل مجامع و تشکلهای مردم نهاد سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کشور نیز حضور دارد . بیش از سی نفر از اعضای تشکلهای مردم نهاد استان های آذربایجان غربی ، شرقی ، اردبیل ، کردستان و زنجان در این دوره حضور دارند و در روزاول آن ، اصول و مبانی حفاظت و صیانت از آثار و ابنیه تاریخی توسط  حسین بحرینی کارشناس  مرمت و آثار ابنیه تاریخی اداره کل ، تشریح شد .

دومین و آخرین روز از دوره فعال سازی و توانمندسازی تشکلهای مردم نهاد میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استانهای شمالغرب کشور در سالن همایش هتل جهانگردی ارومیه به کار خود پایان داد . جلیل رستم پور سرپرست معاونت برنامه ریزی و سرمایه گذاری اداره کل در خصوص برگزاری این دوره گفت : طبق سیاست معاونت برنامه ریزی و سرمایه گذاری سازمان مرکزی برگزاری چنین دوره هایی به منظور آشناسازی تشکلهای مردم نهاد فعالیت ها و رسالتها ی سازمان بوده و انتظار داریم مشاور فکری سازمان در رسیدن به اهداف سازمان باشند به همین منظور لازم است تشکلها با بنیه علمی قوی برخوردار باشند و این کارگاه ها قطعاً اثر بخش خواهد بود . او ادامه داد : تا قبل از این ، ما دو کارگاه آموزشی و توانمندسازی برای تشکلهای مردم نهاد استان برگزار کرده ایم و این دور دومین دوره ای است که به شکل منطقه ای و برای تشکلهای مردم نهاد استانهای آذربایجان غربی ، آذربایجان شرقی ، اردبیل ، زنجان و کردستان برگزار شد . رستم پور افزود : در دومین روز از برگزاری این دوره ، طبق برنامه تدوین شده مبانی اکوتوریسم و مجموعه قوانین و مقررات صنعت گردشگری توسط معاون گردشگری استان و کارشناسان اکوتوریسم برای حاضرین تشریح شد . سرپرست معاونت برنامه ریزی و سرمایه گذاری در خصوص اهداف کلی برگزاری این دوره ها تصریح کرد : برگزای این دوره های آموزشی قطعاً در فعال سازی و ایجاد انگیزش تشکلهای مردم نهاد تاثیرات بسزایی دارد و امیدواریم که بمرور بازخورد مثبت این دوره ها را بصورت مشارکت فعال تشکلها در تصمیم گیری و اجرای برنامه های سازمانی مشاهده کنیم . رستم پور در پایان گفت : برای برگزاری برنامه های بین تشکلهای مردم نهاد آمادگی داریم و انتظار داریم حتی تشکلهای غیر استانی ما را در اجرای برنامه های سازمانی یاری نمایند و پذیرای هرگونه انتقاد و پیشنهاد از سوی تشکلها می باشیم . گفتنی است در پایان این دوره اعضای تشکلهای مردم نهاد از برخی آثار و ابنیه تاریخی و فرهنگی ارومیه با مدریت اعضای موسسه جویندگان برنای اورمیه بازدید بعمل آورند تا با خاطره ای خوش از شهر اورمیه خارج شوند .

index

index1

index2

index4

index3

index6

index7

index8

خانه موزه دکتر شریعتی

73387_542

معمولا خانه های تاریخی که باری مردم جاذبه گردشگری دارند، برجستگی هایی همچون معماری خاص یا اشیای تاریخی و متفاوت دارند که این اماکن را از سایر اماکن عمومی متفاوت می کند. اما برخی از خانه های شخصی هم وجود دارند که از این جاذبه های بصری برخوردار نیستند، ولی حضور بزرگان به آن خانه ارزش و منزلت ویژه داده است. وقتی از خیابان جمال زاده به سمت خیابان فاطمی حرکت می کنیم، به خانه هایی بر می خوردیم که در سطح شهر بسیارند و توجه کمتر کسی را به خود جلب می کند، اما در بین همین خانه های معمولی، خانه ای هم وجود دارد که در نگاه اول بسیار ساده به چشم می آید، اما یک ویژگی خاص دارد و آن گره خوردن تاریخ این خانه با بزرگ مردی به نام دکتر علی شریعتی است. دکتر شریعتی به عنوان یکی از ایدئولوگ های انقلاب اسلامی در سال ۵۷ همواره کانون توجه محققان و متفکران بوده است. آثار این استاد فرهیخته شور و شعور عمیقی در میان جوانان آن دوران به وجود می آورد و حالا هم که نزدیک به ۴۰ سال از انقلاب اسلامی می گذرد، آثار این معلم بزرگ همچنان مورد توجه اهل فن و جزو آثار پرفروش است. سکونت دکتر علی شریعتی در این منزل ساده و بی ریا، نشان از تلفیق اندیشه و روش زندگی این متفکر انقلابی است؛ او ساده گفت و ساده زیست. هر چند که او با توجه به فعالیت های سیاسی و علمی اش دو سال بیشتر در این خانه زندگی نکرده، اما خانواده شریعتی تا سال ۷۶ در این منزل سکونت داشتند. شخصیت بزرگ این استاد دانشگاه باعث شد تا خانه او به موزه ای برای علاقه مندان تاریخ معاصر و مکانی برای حفظ شیوه و منش زندگی دکتر علی شریعتی تبدیل شود. اگر می خواهید از این موزه بازدید کنید، باید بگوییم که انتظار یک خانه مجلل و باشکوه را نداشته باشید. از دل اصلی این خانه که وارد می شویم، با حیاتی باصفا و کوچک مواجه می شویم که تندیس دکتر شریعتی در مقابل در ورودی قرار دارد، گویی قرار است از همین جا به ما خوش آمد بگوید.

همچنین اتومبیل مسکوویچ سرمه ای رنگ متعلق به دکتر در حیات پارک شده؛ اتومبیلی که روزی که دکتر را به نشست ها و سخنرانی های مختلف می برده است. در این خانه دو طبقه که به صورت موزه درآمده است، لوازم شخصی و اثار دکتر علی شریعیت به معرض دید عموم قرار داده شده است. در طبقه اول این ساختمان هال، پذیرایی و اشپزخانه قرار دارد که محل رفت و آمد افراد بزرگ و مهم آن دوران به خانه بوده است. فرش های ساده و قرمزرنگ هنوز در وسط خانه پهن است، تلویزیون سر جای خود قرار دارد و میز و صندلی ها هم طوری چیده شده که انگار هنوز هم قرار است کسی در این جا زندگی کند. در طبقه دوم هم اتاق کار دکتر شریعتی قرار دارد که دور تا دور آن را کتاب های مختلف در بر گرفته و محل مطالعه و فعالیت های علمی- سیاسی او بوده است. این جا می توانید لباس ها، جانماز، میز کار و رادیویی که از طرف مادربزرگ به او هدیه شده و متعلق به دکتر است را ببینید. به علاوه در گوشه و کنار اتاق ها و همچنین داخل کتابخانه آثاری از او و همچنین نوشته هایی از نویسندگانی که درباره او نوشته اند، به چشم می خورد؛ کتاب های قدیمی که تصور می کنید هیچ وقت نباید به آن ها دست بزنید. در جای جای این خانه قاب عکس هایی از دکتر شریعتی و خانواده اش وجود دارد که شاید برخی از آن ها را در منابع مختلف دیده باشید؛ به این عکس ها تندیسی از استاد را که روی زمین نشسته و غرق تفکر است هم اضافه کنید. اسنادی نیز از مکاتبات محرمانه ساواک و اسناد دوران تحصیلی دکتر شریعتی وجود دارد که اسنادی دست اول از فعالیت های سیاسی او به حساب می آید. به علاوه لوازم شخصی دکتر شریعتی از قبیل شطرنج، دوربین عکاسی، رادیو و… که در این موزه وجود دارد، در این موزه انگار چیزی عوض نشده و همه چیز همان طور است که بود.

موزه میراث روستایی گیلان

a385335813014102a

موزه‌های روستایی، زیرمجموعه موزه‌های فضای باز هستند که جلوه تمدن و فرهنگ روستایی را در محیط طبیعی، می‌نمایانند. موزه های روستایی با انتقال آثار و بناها با مقیاس واقعی و قرارگیری در بستری مشابه وضعیت اولیه، شکل می‌گیرند. موزه میراث روستایی گیلان در زمینی به مساحت حدود ٢٦٣ هکتار، در پارک جنگلی سراوان، واقع در کیلومتر ١٨ جادۀ رشت- تهران قرار دارد. فکر تأسیس موزه، پس از زمین لرزه‌ خرداد ١٣٦٩ گیلان که روند تخریب بناهای سنتی را شدت بخشید، شکل گرفت. اما فاز مطالعات مقدماتی آن، از اوایل سال ١٣٨١ آغاز شد. ابتدا، مطالعات گسترده جهت مکان‌یابی مناسب برای اجرای پروژه انجام شد. پس از بررسی‌های فراوان، پارک جنگلی سراوان، به علت دارا بودن توپوگرافی مناسب و مشابه گیلان، دسترسی آسان و وجود تأسیسات زیربنایی مناسب به عنوان محل اجرای پروژه انتخاب شد. در همان زمان، آموزش نیروهای مورد نیاز انجام گرفت. این موزه، نمونه‌ای کوچک اما واقعی، از نحوه‌ زندگی و فرهنگ سنتی روستاهای گیلان است. بخش معماری این موزه، مجموعه‌ای است که قدمت بناهای آن به طور متوسط به ١٥٠ سال می‌رسد. هدف موزه میراث روستایی گیلان، تنها انتقال بناهای روستایی نیست، بلکه حفظ فرهنگ بومی، فن ساخت و دانش نانوشته‌ای است که در روستاهای گیلان وجود داشته است.

در این مجموعه، علاوه بر معماری روستایی مناطق مختلف استان، سایر عناصر فرهنگی مربوط به ابزارهای زندگی و کار، خوراک، پوشاک و … هم به نمایش درآمده است. در طراحی سایت، محل‌های جداگانه برای رستوران‌ها، چای‌خانه‌ها، بازارها، مساجد، مزارع و باغ‌های چای، شالیزار، کارگاه‌های آموزش و تولید صنایع‌دستی، نظیر گمج‌سازی و سفالگری، مرواربافی، رشتی‌دوزی و … ، محوطه‌ی بازی‌ها و نمایش‌های سنتی برای برگزاری کشتی‌گیله‌مردی، ورزاجنگ، لافندبازی و …، مراکز تحقیقات کشاورزی و دامپروری، پژوهشگاه معماری و مردم‌شناسی، پارک کودک، باغ‌های پرورش گیاهان دارویی و درختان بومی، اردوگاه تفریحی، معماری چوب ملل و دو مجموعه‌ مهمان‌پذیر با الهام از معماری روستایی به ظرفیت ١٥٠ واحد ٣ تا ٥ نفره، در نظر گرفته شده است. موزه میراث روستایی گیلان تا کنون موفق به کسب چندین جایزه و گواهینامه از سوی نهادهای ملی و بین المللی شده است.