نهبندان

 
 

قلعه شاهدژ نهبندان

304fc7d6-d1c7-40d9-9ee1-1461e19fdf6f

قلعه شاهدژ در ارتفاع ۱۴۰۰ متری از سطح دریا در فضای وسیع قله کوهی منفرد که از اطراف به دشت های با و وسیع اشراف دارد ، قرار گرفته است این بنا در نقطه ای قرار گرفته که سه مسیر سیستان ، بلوچستان ، و قهستان را در بر می گیرد . در قلعه شاهدژ وجود بعضی عناصر مانند گذرگاهها و کوچه ها ، آب انبارها و ارگ در کنار اتاقک های متعدد نشان دهنده کاربردی شبیه پادگان نظامی داشته است . قلعه شاهدژ در ۵ کیلومتری شرق شهرستان نهبندان قرار دارد این قلعه عظیم سنگی بنایی است دفاعی مربوط به فدائیان اسماعیل مصالح بنا تماما از سنگ و آجر است که در بعضی از قسمت ها سنگ بدون استفاده از ملات بر روی یکدیگر قرار گرفته اند در داخل قلعه فضاهایی نظیر اتاق های سربازان ، اصطبل ، آب انبار ، برج های دفاعی ، حصار انبار آذوقه و سایر قسمت های ضروری وجود داشته است طبق بررسی های به عمل آمده این قلعه گنجایش ۳۰۰۰ نفر را داشته است قابل توجه است که شالوده این بنا متعلق به دوران ساسانی است که در دوران اسلامی توسط اسماعیلیان خریداری ، بازسازی و مورد استفاده قرار گرفته است . در چهار گوشه قلعه برجهای بلندی قرار داشته که امروزه تنها یکی از آنها در ضلع جنوب غربی قلعه سالم مانده است آنچه بیشتر از هر چیز دیگر نظر بازدیدکنندگان را به خود جلب می‌نماید درب ورودی قلعه و قطعه سنگ بسیار سنگین و بزرگی است که به طرز ماهرانه‌ای تراشیده شده است. ورودی قلعه یک فضای مربع شکل کوچک است که به سحن بزرگ قلعه منتهی می‌شود. قلعه شاهدژ با بنای سنگی و برج های دفاعی و چند صد خانه کوچک باید زمانی مجهز و با شکوه بوده باشد.

سفر به شوره زار نهبندان

کجید-34

مرداب کجی نمکزار را باید در خراسان جنوبی ببینید؛ شوره زار وسیعی که با وجود خشکسالی های پیاپی همچنان زنده است و به دلیل پایین بودن سطح ارتفاع آن نسبت به مناطق اطراف محل تجمع زهاب منطقه است. این تالاب با ۲۲ هزار هکتار و ۷۶۵ مترمربع وسعت در ۷۵ کیلومتری شمال شهر نهبندان قرار گرفته و بهترین زمان برای بازدید از آن اوایل بهار تا اواسط پائیز است. بنابراین اگر برای نوروز خود هنوز برنامه ای نریخته اید، می توانید سفر به خراسان جنوبی و شهر نهبندان و بازدید از این تالاب دیدنی را در برنامه نوروزی خود جا دهید. تالاب کجی با توجه به شوری بیش از حد خاک آن به دریاچه نمکی تبدیل شده و مامن زندگی پرندگان و حیوانات زیادی است و از پدیده‌های بی ‌نظیر و منحصر به فرد شرق کشور محسوب می ‌شود. این تالاب تنها آبگیری است که به روخانه و حتی آبراه ‌ها وصل نمی‌ شود. به همین دلیل در تابستان خشک و در زمستان با جوشیدن آب آبگیری و پذیرای پرندگان و حیوانات مختلف می شود. آنقدر که بر اساس آمارهای رسمی بیش از پنج هزار پرنده مهاجر این تالاب را به عنوان پناهگاه خود انتخاب کرده اند که در میان آنها پرنده ای به نام زاغ بور هم به چشم می خورد. زاغ بور گونه‌ ای نادر در دنیا است که فقط در حاشیه کویرهای ایران در استان‌های سمنان، یزد و خراسان جنوبی زندگی می کند. اردک سرسبز، کشیم گردن سیاه، حواصیل خاکستری، سلیم طوقی دیگر پرندگان مهاجری هستند که به دلیل پوشش گیاهی مناسب این تالاب فصل تخم گذاری خود را در آن می گذرانند. در این تالاب می توانید گیاهانی مثل گز و تاغ را ببینید که در میان آنها، هوبره، عقاب طلایی، پرستو، کبک و کلاغ سیاه لانه دارند. علاوه بر این، روباه، خرگوش، پامسواکی کوچک و موش خانگی هم از پستانداران موجود در تالاب کجی نمکزار هستند که در سفر به تالاب کجی ممکن است فرصت تماشای آنها را پیدا کنید.

تاریخ نهبندان : حمد الله مستوفی «نه» یا «نیه» را از اقلیم سوم می داند و می گوید: «ربع نیشابور است دور چند شهر است هوایش اکثر معدل است. بعد از خرابیش اردشیر بابکان در مغاره شهر «نه» بساخت  و آن را «نه » اردشیر نام نهاد. شاپور ابن اردشیر حاکم خراسان بود از پدر آن شهر بخواست. اردشیر مضایقه کرد و گفت: تو نیز یکی بساز شاپور غیرت کرد و نیشابور ساخت و آن را نه شاپور نام کرد که به مرور ایام نیشابور شد.» پیشینه «نه» که خاراکسی به وجود آن در زمان اسکندر مقدونی (۳۵۶-۳۲۳ قبل از میلاد) اشاره می کند حدودا به ۲۴ قرن می رسد. این ناحیه کویری سرزمینی نسبتا خشک و کم آب و علف به حساب می اید که آب اغلب قناتهای آن کمی شور و مانع رشد غلات و سایر نباتات می شود. اما این شرایط خاص کویری سبب شده اند که از دستبرد و هجوم بیگانگان تا حدودی در امان بماند.

جاذبه های روستایی : نهبندان دهستان معروفی بنام عربخانه دارد که تمام ساکنان آن عرب زبان هستند و این زبان را با لهجه خاص و کمیابی صحبت می کنند. می گویند اقوام و نیاکان این قوم در دوران خلفای عباسی به شرق ایران تبعید و به این منطقه بایر آمدند. این قوم شیعه که در ابتدا کوچ نشین بودند، بعد از مدتی یکجا نشینی را انتخاب کردند و امروز به دامپروری و کشاورزی مشغول هستند. اگر گذارتان به نهبندان و عربخانه بیفتد، می بینید که این دهستان ۹۹ روستا دارد و جریان دو رودخانه بورگان و جمالی در این منطقه باعث رونق آن شده است. عربخانه با مردم خونگرم و مهمان پذیرش می تواند گزینه خوبی برای یک روز روستاگردی شما به حساب بیاید.