کرج

 
 

کاخ سلیمانیه کرج

03

کاخ سلیمانیه عمارتی است که بوی خانه می‌دهد. پله‌های فیروزه‌ای رنگش، پنجره‌های بلند و نورگیر و اتاق‌های تو در تو یادگاری از زندگی در گذشته هستند. کاخ سلیمانیه در محدوده مرکزی شهر قدیم کرج استان البرز و حدفاصل بلوارهای شهید چمران و امامزاده حسن، در محل کنونی دانشکده کشاورزی بنا شده است. این بنا در بین سال‌های ۱۲۲۵ تا ۱۲۲۷ هجری قمری در دوران فتحعلی‌شاه قاجار، به فرمان یکی از پسران وی به نام سلیمان‌میرزا، برای اقامت تابستانی در باغ بزرگی بنا شده است. این بنا توسط محمد حسین خان نظام الدوله اصفهانی (صدر اصفهانی) ساخته شده است. برای رسیدن به کاخ سلیمانیه ابتدا باید خود را به میدان امام حسین (ع) کرج برسانید. سپس وارد بلوار هفتم تیر شوید. پس از ورود به بلوار، ورودی کاخ در اولین کوچه از سمت راست به نام کوچه شهید کیانپور، جنب مدرسه استقلال واقع شده است.

معماری کاخ سلیمانیه : ساختمان کاخ سلیمانیه بنایی است آجری، متقارن و کشیده به نسبت پنج به یک با سقف شیروانی و دارای تمامی مشخصه‌ها و مولفه‌های سبک معماری دوران قاجار که می‌توان آن را از جمله ساده‌ترین، زیباترین و با احساس‌ترین ساختمان‌های دوران خود دانست. تالارها، ارسی‌ها، نقاشی‌ها، آیینه‌کاری‌ها، قوس‌های نیم دایره نما، سقف شیروانی، تناسبات نما و نقشه، دواشکوبه (طبقه) بودن آن، همگی از جمله خصوصیات بارز کاخ سلیمانیه بوده که در ترکیب نهایی و بسیار ساده خود و در کنار مجموعه ساختمان‌ها و باغ پیرامونی، منجر به شکل‌گیری ساختمانی دوست‌داشتنی، با هویت و صمیمی شده است. این ساختمان از آجر و خشت با تیر‌ها و مهاربندهای چوبی ساخته شده است. تالارها و فضاهای داخلی از انواع تزئینات، شامل نقاشی‌های دیواری بزرگ و آینه‌کاری‌ها با سقف چوبی و همچنین تزئینات گچی اندود شده و نمای بیرونی ساختمان دارای قاب‌های آجری، جرزها اندود گچ و خاک و اندکی نقش و نگار دارد.

تزئینات بنا : در تالار این بنا، دو نقاشی از عبدالله‌خان نقاش‌باشی روی دیوارها کشیده شده که یکی تصویر آقا محمدخان و دیگری تصویر فتحعلی‌شاه و اطرافیانشان است. ساختمان کاخ آجری است و نمای آن تزیینات ویژه‌ای ندارد. بنای این کاخ روی پیلوت ساخته شده که در زمان خود نوعی نوآوری به شمار می‌رود. در شرق ساختمان کاخ برجی در پنج طبقه ساخته شده بوده که هم‌اکنون تنها ویرانه‌های طبقه همکف آن باقی‌مانده است.

کاخ سلیمانیه چگونه نام‌گذاری شد؟ یکی از پسران فتحعلی شاه که سلیمان میرزا نام داشت، فرمانروای منطقه کرج بوده و این قصر هم مقر اقامت او بوده است. بنابراین، طبیعی است که نام او بر روی این قصر گذاشته شود.صدر اصفهانی، بانی آن نیز پدر زن سلیمان میرزا بوده است . علاوه بر این در یکی از تابلوهای نقاشی تالار اصلی کاخ، دریای تخت فتحعلی‌شاه تاریخ (سند ۱۲۲۸) خوانده می‌شود. می‌توان احتمال داد که ساختمان بنای اولیه در سال ۱۲۲۵ آغاز شده ودر سال ۱۲۲۷ فتحعلی‌شاه دستور تکمیل و گسترش این مجموعه را داده است که با این حساب در این سال بنای اصلی (کاخ ) به بنای اولیه الحاق شده است و در سال ۱۲۲۸ ه.ق با تکمیل تزیینات داخلی به پایان رسیده است. کاخ سلیمانیه از جاهای دیدنی کرج به شمار می‌رود و در تاریخ ۲ اسفند ۱۳۲۷ با شماره ثبت ۳۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این کاخ زیبا که هم اکنون در محدوده پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران قرار دارد تبدیل به یکی از منحصربه‌فردترین موزه‌های جانور‌شناسی کشور شده است که دارای مجموعه جالبی از گروه‌های مختلف جانوری شامل پستانداران، پرندگان، خزندگان، آبزیان خصوصاً حشرات و گونه‌های زیان‌آور و یا مفید کشاورزی را در خود جای داده و در کنار آن روش‌های مبارزه با حشرات نیز به نمایش گذاشته شده است. برای نمونه می‌توان به نگهداری زرافه شش‌متری، مورچه‌خوار، ببر، مار بوآ و کانگورو به صورت تاکسیدرمی در این موزه اشاره کرد.

کاخ مروارید (کاخ شمس) البرز

4420588

مهرشهر یکی از مناطق مهم شهر کرج، دارای دو خیابان اصلی به نام‌های ارم و شهرداری است که در انتهای خیابان ارم کاخ مروارید یا همان کاخ شمس پهلوی قرار دارد. پس از ساخت کاخ مروارید و در زمان محمدرضا شاه پهلوی، یک بلوار ۴ بانده و منطقه‌ای ویلایی برای شهروندان در سه فاز در مجاورت کاخ ساخته شد که مهرشهر نام گرفت. شمس پهلوی به دلیل بیماری آسم این منطقه را برای زندگی انتخاب کرد. کاخ مروارید که هم اکنون نیز پا برجاست و عموما از آن با نام کاخ شمس یاد می‌شود، از آثار تاریخی و جاهای دیدنی کرج و استان البرز محسوب می‌شود. کاخ مروارید با زیر بنای ۲۵۰۰ متر مربع برای اقامت شمس پهلوی در سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ بنا شد. این بنا توسط وسلی پیترز، معمار آمریکایی و بنیاد فرانک لوید رایت با صرف هزینه یک میلیون دلار به شکل یک سفره ماهی که صدفی آن را در برگرفته است، طراحی و ساخته شد. این کاخ در زمینی به مساحت ۱۱۱ هکتار با ۲۵۰۰ متر مربع زیربنا در مهرشهر کرج، انتهای خیابان ارم واقع شده است. تا سال ۱۳۵۷ به مدت ۱۲ سال شمس پهلوی و خانواده او در این کاخ زندگی می‌کردند. گفته می‌شود شمس پهلوی در این کاخ ایرانی، اروپایی پذیرای مهمانان ویژه‌ای از داخل و خارج از کشور بوده است. کاخ مروارید یکی از با ارزش‌ترین کاخ‌های تاریخی ایران است و از لحاظ ویژگی‌های فنی از بسیاری از کاخ‌های موجود چند پله بالاتر است و تکنیک‌های که در ساخت، طراحی و رنگ آمیزی این مجموعه به کارگرفته شده حتی از سبک و شیوه ساخت کاخ سعدآباد نیز برتر است. سازه اصلی بنا به صورت سفره ماهی طراحی شده است و ضلع شمالی کاخ و محوطه بیرونی دریاچه نیز به‌ شکل باله‌های سفره‌ماهی اجرا شده‌ است. در طراحی فضای بیرونی دریاچه کوچکی از سه طرف کاخ را احاطه کرده است. همه فضاهای معماری در زیر سقفی با فرم حلزونی و با نورگیرهای گوناگون و به‌شکل دانه‌های مروارید اجرا شده‌ است. تالار طلایی بار، دفتر مخصوص شمس، تالار پذیرایی، سالن سینما، سالن بیلیارد، استخر، آب‌نما، محل نگهداری پرندگان کمیاب، اتاق‌های خواب از بخش‌های متنوع این کاخ هستند. یکی از مهم‌ترین بخش‌های این کاخ اتاق صدف است که دارای تزئینات مختلفی بوده، به خصوص نمای بیرونی آن که بصورت حلزونی شکل ساخته شده‌ است. این کاخ یکی از مجهزترین، مرفه‌ترین و اشرافی‌ترین بناهای دوره‌ی پهلوی محسوب می‌شود. در ساخت و ساز کاخ شمس، هیچ یک از اصول معماری ایرانی رعایت نشده و سبک، نقشه و ساختار آن کاملا غربی است. معماری این اثر که بخشی از تاریخ معماری مدرن است، با تاثیر از شیوه فرانک لوید رایت از پرآوازه‌ترین معماران آمریکایی است که از سوی یکی از شاگردان ایرانی‌اش به نام عامری شکل گرفته است.

پس از انقلاب این کاخ به بنیاد مستضعفان و بعد از حدود ۱۵ سال به بنیاد تعاون واگذار شد و بنیاد تعاون نیز در ازای هزینه‌ی صدور مجوزِ ساخت‌ و ساز در حدود ۸۰ هکتارِ این مجموعه، ساختمان‌های مسکونی مجموعه‌ی کاخ شمس را به شهرداری فروخت. از آن زمان از این کاخ به‌ عنوان موزه و با نام مجتمع اردویی، تفریحی شهید فهمیده استفاده شده است تا حدود سال ۱۳۸۲ و پس از بارش سنگین برف و با شکایت اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری، کار این مجتمع تفریحی به پایان رسید. ۳۰ درصد یعنی ۲۷ هکتار از مجموعه‌ کاخ مروارید به اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان البرز واگذار شد تا با مرمت و سامان‌دهی فضای کاخ، امکان بازدید عموم از آن فراهم شود. این کاخ اکنون در وضعیت نامناسبی قرار دارد و گفته می‌شود به بودجه‌ای معادل ۲۰۰ میلیارد تومان برای بازسازی و مرمت نیاز دارد و هنوز مالکیت آن کامل تعیین نشده است. بیشتر بخش‌های بنا دچار آسیب‌های جدی شده است، سقف‌ها نم برداشته‌، جداره‌ و تزیینات سردرها کنده شده‌ و درب‌ها شکسته شده‌اند. آب باغ قطع شده است و درختان نادر آن زرد شده‌اند. این اثر در سال ۱۳۸۲ به شماره ثبت ۷۰۶۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است.

روستای برغان کرج

روستای-برغان-بهشت-بکر-استان-البرز-181711-1

دود و دم تهران را رها کنید و یکی دو ساعتی را به سمت کرج رانندگی کنید تا به یکی از دنج ترین روستاهای اطراف کرج برسید. روستای برغان از آن دسته جاهای دیدنی شهر کرج است که می توانید چند روزی با خیال راحت در آن جا بمانید و از طبیعت حیرت انگیز آن جا لذت ببرید. کوچه باغ های زیادی در این روستا وجود دارد که در کنار رودخانه های پر آب این منطقه، منظره زیبایی را به وجود آورده است. در این روستا بناهای تاریخی، درختان کهنسال، پل تاریخی، تکیه ها و مسجد جامع وجود دارد که می توانید در کنار لذت بردن از این مکان خلوت، آن ها را ببینید. این روستا در هر فصلی زیباست و در تابستان به دلیل درخت میوه های زیادش، در پاییز به دلیل درخت های رنگارنگش و در زمستان به دلیل پوشیده شدن از برف، در بهار هم به دلیل طبیعت سرسبزش زیباست. اگر به این روستا رفتید، از بازار آن دیدن کنید و آلوهای ترش و شیرینش را امتحان کنید. برای رفتن به این روستا باید در ۷۹ کیلومتری تهران و ۱۰ کیلومتری کرج، وارد جاده کردان – برغان شوید و برغان آخرین روستای این جاده است.

پارک هامون کرج

1141

این پارک یکی از زیباترین پارکهای شهر کرج می باشد که به دلیل داشتن طراحی مدرن و استفاده از رنگ بندی زیبا چشم اندازی بینظیر رادر سطح منطقه ایجاد کرده است . دید پارک در شب به دلیل استفاده از نورهای مخفی و پروژکتورهای رنگارنگ در کنار آبنمای موزیکال بر جذابیت پارک می افزاید. طراحی فضاهای این پارک به گونه ای می باشد که در بعضی از جاها سطوح بلند پارک از سطح زمین متغیراست . در قسمت شمال غربی این پارک جاده تندرستی و وسایل ورزشی تعبیه شده است . همچنین وسایل بازی کودکان از وسایل استاندارد و نرم تهیه شده است . راهروهای پارک از سنگ فرش های رنگارنگ ساخته شده ودریاچه یا به عبارتی استخر داخلی پارک و پل روی آن زیبایی و شکوه خاصی به این پارک افزوده که دیدنش خالی از لطف نیست. آب نما ،سیستم صوتی،جاده تندرستی،مسیر پیاده روی ، زمین فوتبال ، اسکیت ،سایت شطرنج ،سایت ویژه بازی کودکان ،باغ ایرانی ، آلاچیق و دستگاه های ورزشی و شهرکتاب احداث از دیگر امکانات این پارک بسیار زیباست.

منطقه حفاظت شده زرین کوه

543

منطقه حفاظت شده زرین کوه در موقعیت جغرافیایی N3616 E5103 در استان البرز واقع است. دره شرقی ـ غربی طالقان در غرب شهرستان کرج و در جنوب البرز غربی قرار گرفته است. کوههای منطقه طالقان از شرق و جنوب به گردنه عسلک و قلل ناز و کهار و از شمال به کوههای منطقه تخت سلیمان و علم کوه متصل هستند. رودخانه طالقان رود از دامنه کوههای این منطقه سرچشمه گرفته و در طول مسیر شرق به غرب خود باغ های سرسبز آبادی های منطقه را مشروب می سازد. شهرک , مرکز طالقان, با فاصله تقریبی کیلومتر از کرج بزرگترین آبادی منطقه می باشد. قله زرین کوه با ارتفاع ۴۲۰۰ متر از جمله مرتفع ترین قلل این منطقه بوده و در انتهای شرقی دره طالقان و در امتداد خط الراسهای جنوبی منطقه تخت سلیمان قرار دارد. زرین کوه واقع در انتهای دره شرقی – غربی طالقان با ارتفاع ۴۱۹۸ متر ، قله کهار در جنوب و تخت سلیمان و علم کوه در شمال آن واقع گردیده است. زرین کوه در امتداد خط الراس جنوبی منطقه تخت سلیمان و بنامهای ماسه چال و آببند نیز شناخته شده است. از طرف شمالغرب به قله سیالیز با ارتفاع ۳۹۷۵ متر متصل است.

حیات وحش : از گونه های حیات وحش شاخص در منطقه زرین کوه می توان بز کوهی، خرس قهوه ای، پلنگ، سیاه گوش، گرگ، گراز، شغال، روباه، خرگوش و… و از گونه های پرندگان به پرندگان شکاری، کبک، کبک دری و… از گونه های خزندگان به انواع مارمولک ها، مارها، لاک پشت ها و… از گونه های دوزیستان وزع و قورباغه و از گونه های ماهیان می توان ماهی سفید رودخانه ای، زردپر، قزل آلاو… را نام برد.

پوشش گیاهی : از گونه های گیاهی این منطقه نیز می توان به گونه هایی چون بومادران، گل گندمی، شنگ آبی، کنگر، پونه، مریم گلی، گوش بره، کاکوتی کوهی، آلاله و… اشاره کرد.